Hoe je als vrouw anders kunt gaan werken: minder druk, meer rust en een carrière die klopt bij je leven
Jaleesa Rothof is Business coach & self-development expert (MSc). Ze helpt vrouwen
groeien met hun bedrijf en meer vervulling ervaren in hun leven en business. Een
thema dat daarbij geregeld terugkomt: hoe kies je bewust anders wanneer je vastloopt
tussen ambitie, gezin en de druk die we onszelf opleggen? Haar verhaal gaat minder
over ‘meer bereiken’ en juist meer over keuzes maken die leiden tot minder druk als vrouw en meer rust.
Als moeder van een baby en een peuter en een pittige baan als gedragswetenschapper in
de zorg merkte ze op een gegeven moment: dit wil ik anders. Ze merkte hoe zwaar ze het
zichzelf maakte: de planning, verwachtingen, altijd doorgaan. Dat werd het kantelpunt om
andere keuzes te maken. Ze begon voor zichzelf. Twee jaar later eindigde haar relatie en
was ze ineens single mom van twee jonge kinderen. Dat moment werd een tweede
kantelpunt. Nóg bewuster ging ze kiezen voor minder uren, duidelijkere grenzen en meer
ruimte voor rust. Inmiddels werkt ze 12–30 uur per week en leeft ze met haar nieuwe
samengestelde gezin in een zachter ritme dat veel vrouwen zullen herkennen.
Wat als je vastloopt in je leven, het even niet meer weet?
Jaleesa: “Heel vaak is het super mooi dat je dit überhaupt opmerkt. Ik heb ooit geleerd: zodra je dingen opmerkt, heb je een keuze. Want je lichaam, je hersenen, je gedachtes, je gevoel, zijn samen eigenlijk een perfect kompas. Maar de vraag is: durven we daarnaar te luisteren? Als je vastloopt en het even niet meer weet, is dat een heel mooi signaal wat je niet mag negeren. Misschien ook wel een signaal dat je het al te lang aan het negeren bent.
Hopelijk lukt het om met regie een pauze te nemen, maar soms is dat the hard way in de zin van een burn-out. Als jij dit lang genoeg negeert, dan gaat er vaak een heftiger signaal komen. Sowieso is even pauzeren en goed inchecken dan heel fijn. Je hoeft niet direct te weten: wat moet ik doen, wat is de volgende stap? Het is vooral eerst even signaleren. Dat is stap één. Kijken: hé, wat gebeurt er nou? Waarom loop ik vast? Wat klopt niet meer?
En als laatste de hele belangrijke vraag: wat heb ik nodig? Je hebt hard gewerkt, veel bereikt, maar bent toch niet tevreden. Waar komt dit vandaan? Je ziet dat mensen ambities en doelen hebben. Dat komt doordat wij ons waardig voelen, of eigenlijk denken dat we van waarde zijn als we bepaalde feedback krijgen uit onze omgeving. Dus je hebt iets bereikt, je krijgt een compliment of je krijgt ergens een diploma voor. We zijn daardoor helemaal geprogrammeerd op doelen bereiken. Veel bereiken.
Het tweede vraagstuk is: hoe kun je dat doen vanuit een heel tevreden gevoel, vanuit een gevoel van vervulling en zelfliefde, waarbij jij niet je resultaten bént? Dus jij jezelf niet identificeert met je resultaten. Als dat lukt, dan heb je een hele mooie manier van jouw ambities bereiken, want dan is het al goed zoals je bent.
Happy where I am and eager for more, dat hoor je ook wel eens. Je ziet het heel vaak: aan de buitenkant ziet het ‘het plaatje’ heel perfect uit en dan hoor je achteraf dat mensen zich toch heel erg leeg voelen, overwerkt zijn, helemaal geen plezier hebben of vanuit perfectionisme heel veel dingen doen. Het is belangrijk om te signaleren: klopt het nog wat ik doe? Geeft dat mij vervulling? Kan ik mezelf ook goed vinden zoals ik ben, los van de dingen die ik behaal? Identificeer ik mezelf met mijn resultaten of kan ik dat los zien van elkaar? Ben ik sowieso goed zoals ik ben?”
Hoe komt het dat vrouwen teveel van zichzelf vragen?
“Dit zit heel diepgeworteld in ons systeem. Eigenlijk vanuit het gevoel van: we willen het goed
doen, we willen op alle vlakken floreren, we willen niet buiten de groep vallen. Dat is de kern
van al ons gedrag. We hebben angst voor afwijzing en zijn op zoek naar goedkeuring. Dit stamt echt uit de tijd van de jagers-verzamelaars al. Als je toen buiten de groep viel, kon het je dood betekenen. Het goed doen en erbij horen zit nog zo in ons systeem.
Bij vrouwen is het nog wat interessanter, want we hebben van oudsher bepaalde rollen: zorgen
voor het gezin, het huishouden, de kinderen opvoeden. De laatste decennia hebben we daar
mooie ambities bij gekregen. Maar wij hebben daar geen dingen voor losgelaten. Dus we
willen eigenlijk alles blijven doen en we zijn daar ook nog ambitieus bij geworden, waardoor
het best wel veel is. We willen op alle vlakken floreren en niet buiten de boot vallen
of falen. Dat zit in ons systeem. Dit is natuurlijk niet echt zo, maar dat denkt ons systeem
wel. En dat maakt dat we zoveel van onszelf vragen en de lat steeds hoger leggen. We doen
dit vooral zelf.”
“Wat ik heel vaak zie is dat groei niet ontstaat door harder te werken, maar door stil te
staan bij: welke acties hebben impact kijkend naar mijn doelen? Niet door meer te
doen, maar juist minder, en dan wel de juiste dingen.”
Waarom zijn we mentale druk zo normaal gaan vinden?
“We leven in een maatschappij waarin we heel veel om ons heen zien: mensen zijn veel en hard aan het werk. We vinden het moeilijk om ‘nee’ te zeggen, want je wil het goed doen. Er komen steeds meer dingen bij en we vinden dit heel normaal. We zien dat ook om ons heen. We hebben al vrij vroeg op school te maken met dat we van alles moeten. Dus die combinatie, vanuit de maatschappij daar aan willen voldoen, in combinatie met hoe dat intern geregeld zit in ons systeem, maakt dat we het heel normaal vinden om mentale druk te ervaren.
Wat ik bij heel veel vrouwen zie die ik begeleid, is dat perfectionisme ook enorm aanwezig is. We zitten soms uren aan een masterclass omdat we het nog perfecter willen maken. Of spenderen uren aan het voorbereiden van een presentatie. Het kan ook over uiterlijk gaan, dat we goed voor de dag willen komen. We zijn soms qua tijd langer bezig dan nodig en zijn onzelf veel aan het vergelijken met anderen.
Het wordt heel erg normaal totdat je stil gaat staan bij de vraag: waarom doe ik dit eigenlijk?
Waar ben ik nou bang voor? Kan het ook anders? Dat zijn de vragen die jou kunnen bevrijden
uit een patroon.”
Kun je door een stap terug te nemen nog steeds stappen vooruit maken?
“Mijn antwoord is volmondig ja, maar de manier waarop is wel belangrijk. Als je te lang
doorgaat en tot stilstand wordt geroepen door bijvoorbeeld uitputting of een burn-out, dan ben
je niet vanuit leiderschap een stap terug gaan nemen, maar word je gedwongen. Ik zou het
nemen van de stap terug veel meer willen normaliseren. Dat kan zijn op een grotere schaal,
één keer per jaar echt even bewust uitchecken, op vakantie gaan zonder druk, maar ook in het
kleine dagelijkse: momenten van ontspanning, een massage, een wandeling, even reflecteren
met je journal.
Stapjes terugnemen vanuit leiderschap creëert veel overzicht. Ikzelf breng altijd heel
graag een kaart: wat geeft mij energie deze week of deze dag? En wat kost mij energie?
Wat energie kost, wil je zoveel mogelijk verminderen of elimineren. En wat energie geeft,
daar wil je meer van.
Wat ik heel vaak zie is, dat groei, een mooie carrière, of dat nou in het ondernemerschap is of
op andere vlakken, vaak niet ontstaan door meer te doen of door harder te werken, maar door veel meer stil te staan bij: waar kies ik voor? Welke acties hebben impact kijkend naar mijn
doelen? Dus niet door meer te doen, maar vaak juist minder en dan wel de juiste dingen.”
Minder uur werken en toch carrière maken, is dat mogelijk?
“Ja, dat is zeker mogelijk. Je carrière uit zich niet in hoeveel uren je hebt gemaakt of hoe druk je bent geweest, maar veel meer in: wat zijn je doelen, welke acties maken daadwerkelijk impact in de tijd die je hebt, helderheid en richting weten. Minder uur werken heeft mij heel veel gebracht. Toen ik meer bij mijn kinderen wilde zijn, heeft het me ook heel veel gebracht. Omdat ik een beperkter aantal uren tot mijn beschikking heb, ga ik beter nadenken: oké, wat ga ik in die uren doen?
Welke acties hebben echt impact op bijvoorbeeld mijn omzetgroei? Dat heeft mij juist gedwongen tot betere keuzes, impactvollere keuzes en meer groei in mijn bedrijf.
Ik heb inmiddels keuzes gemaakt voor mijn bedrijf, daardoor schaalbaar bedrijf gemaakt, waardoor ik als het nodig is in sommige weken ook maar 12 uur hoef te werken. Dat doe ik niet altijd, want ik vind het ook leuk om te werken, maar dat het kan en dat het gewoon doorloopt, dat
heeft heel veel voor me gedaan.
Ik zie het ook terug bij klanten. Mensen ontdekken dat ze in minder tijd, als ze een soort
deadline hebben omdat ze hun kind weer moeten ophalen, veel betere keuzes kunnen maken.
Dat ze creatiever zijn. Dit komt ook omdat je lekkerder in je vel zit, buiten je werkuren
veel beter voor jezelf zorgt, meer rust en als vrouw minder druk ervaart.”
Wat kun je concreet doen als je als vrouw minder druk wil ervaren?
“De eerste stap is het signaleren: zodra je signaleert, heb je een keuze. Merk het op, ik weet het even niet meer, herken het en sta er even bij stil. Dan kun jij regie pakken en jezelf afvragen: wat heb ik nodig? Heel vaak weten mensen dat niet goed. Begin dan heel klein. Ga eens kijken in jouw werkweek: waar lekt jouw energie? Wat kost jou veel energie en wat geeft jouw energie? Ga
dit optimaliseren. De dingen die jouw energie kosten: ga die elimineren, uitbesteden,
automatiseren. Schakel hulp in. Dit kan het huishouden zijn, dit kan zijn dat je meer oppas
nodig hebt omdat je heel veel te dragen hebt als moeder, dit kan in je werk zijn. Er kunnen
zoveel dingen zijn als je daarbij stilstaat.
Ga ook heel bewust momenten van stilstaan inbouwen in je dag: een wandeling,
reflecteren, ademen tussen de dag door. Ik vind zelf het principe van segmented intending heel
fijn. Dat is in principe dat je echt voor elk segment van de dag even stilstaat: oké, wat is mijn
intentie voor deze dag? Hoe zou mijn ochtend er ideaal uitzien? Wie wil ik zijn deze ochtend?
Dan heb ik mijn kinderen naar school gebracht en vraag ik mezelf voor het tweede deel
van de dag af: ik wil nu gaan werken, wat is mijn intentie voor mijn werkdag? Wie wil ik zijn,
wat gaat mijn energie zijn? Die intentie zetten en daarbij stilstaan helpt me heel erg om regie
te voelen over mijn dag.
En als laatste: schakel hulp in. Ga kijken: wie kan mij helpen? Is er in je netwerk iemand
waarmee je kan spreken? Is er een coach die jou op weg kan helpen? Er zijn zoveel manieren
en mogelijkheden om als vrouw minder druk te ervaren.
Fotocredits: Mijntje Lupgens
Zo houd je overzicht in je business (ook als je hoofd al vol zit)
