De oordelen over plastische chirurgie waardoor je de stap niet durft te zetten
Plastische chirurgie is een manier om iets aan het uiterlijk te herstellen of verfraaien. Het is druk in klinieken voor cosmetische ingrepen, maar toch zijn er veel vrouwen die de stap niet durven te zetten. Dit heeft verschillende redenen: de operatie, de kosten, het herstel, de risico’s, maar wat ook zwaar weegt is jezelf moeten verwantwoorden in je omgeving. Want “je bent goed zoals je bent” is iets wat we al jong ingeprent krijgen. En je bent ook goed zoals je bent, maar het is ook niet slecht en je blijft nog steeds jezelf als je wél wat wil veranderen.
Jytte Ottenhof, psychiater en coach, heeft met haar man Maarten Ottenhof, plastisch chirurg, Clinique Rebelle opgericht. Wat Jytte vaak ziet: vrouwen die al járen met iets rondlopen, maar het gevoel hebben dat het ijdel is om iets aan zichzelf te veranderen. Of die het gevoel hebben zich te moeten verantwoorden tegenover anderen. Plastische chirurgie gaat nog altijd gepaard met aannames; dat je ijdel bent, dat het niet nodig is, dat je jezelf moet accepteren zoals je bent. Maar wat als je dat al doet, én je wilt toch iets veranderen?
Hoe zwaar weegt de mening van een ander?
“In de ideale wereld zou het lukken om, los van alle meningen om ons heen, eerlijk naar onszelf te kijken en te voelen wat we zelf graag zouden willen. Dan kun je namelijk echt kiezen wat bij jou past. Maar natuurlijk wegen de meningen van mensen die belangrijk voor ons zijn zwaar. Je moeder, je beste vriendin of je partner: wat zij vinden doet ertoe.
Dat is op zichzelf ook niet verkeerd. Het wordt ingewikkeld wanneer hun mening zoveel ruimte inneemt dat je niet meer goed kunt horen wat je zelf vindt. Dan zou je keuzes kunnen maken die vooral goed voelen voor die ander, maar niet voor jou. Voor mij gaat het er daarom niet om dat je je niets aantrekt van anderen, maar dat je jezelf de ruimte geeft om te onderzoeken: als niemand hier iets van zou vinden, wat zou ík dan willen?”
Wie oordelen eigenlijk het meest over plastische chirurgie?
“Het meest voor de hand liggende antwoord is misschien: andere vrouwen. Maar heel vaak zijn we zelf onze strengste criticus. Wat we bij een ander zien, kan iets raken in onze eigen onzekerheden of overtuigingen, waardoor we soms harder oordelen dan nodig is. Het helpt om je dan af te vragen: waarom raakt dit mij eigenlijk? En misschien vooral: kunnen we wat milder zijn voor onszelf én voor de keuzes van een ander?”
Is ijdelheid slecht?
“Iets aan jezelf willen veranderen is niet automatisch ijdel. Als je je al langere tijd ongelukkig of ongemakkelijk voelt over iets aan je lichaam, mag je daar iets aan willen doen. De meeste vrouwen die bij ons komen hebben heel reële wensen. We onderschatten soms wat het doet als je iedere dag een kleine teleurstelling voelt wanneer je in de spiegel kijkt, en hoeveel verschil het kan maken als dat er niet meer is. Tegelijkertijd is het belangrijk om eerlijk te blijven kijken: als een nauwelijks waarneembaar detail heel veel ruimte in je hoofd inneemt, kan er iets anders spelen en is een operatie misschien niet het antwoord.”
Wat kun je doen als je je schaamt over een ingreep?
“Heel vaak schamen vrouwen zich als ze bij ons komen, dan zijn daar soms ook al jaren van twijfel aan voorafgegaan. Het is dus meestal een grote stap om langs te komen en dat kan ook meteen het antwoord zijn op die schaamte. Wij nodigen je uit om eerlijk te kijken naar jezelf, wat wil je echt en wat past er bij die wens. Het kan zijn dat je dan op een operatie uit komt, maar soms is het ook fijn om eens eerlijk die wens te bespreken en vervalt daarmee de wens om er wat aan te doen.”
Hoe ga je om met negatieve reacties?
“Negatieve reacties zijn nooit leuk. Het gevaar is dat je in de verdediging schiet en je keuze gaat uitleggen. Bedenk dat zo’n reactie vaak ook iets zegt over de overtuigingen en ervaringen van de ander. Als jij een bewuste afweging hebt gemaakt en hebt gekozen voor wat bij jou past, hoef je die ander niet te overtuigen. Concreet: soms helpt het om het heel eenvoudig te houden, zoals: “Ik snap dat jij er anders over denkt, maar voor mij voelt dit als de juiste keuze.” En het daar dan ook bij te laten.”
Welke vraag moet je jezelf stellen voordat je plastische chirurgie ondergaat?
“Vraag jezelf af: wat hoop ik dat er anders is als ik deze ingreep heb gehad? Als het antwoord heel concreet is, bijvoorbeeld: ik wil weer graag een bikini aantrekken, ik wil niet meer iedere ochtend balen van mijn buik, dan past de verwachting vaak bij wat een operatie kan veranderen. Maar als je hoopt dat je je daarna eindelijk goed genoeg voelt, je relatie beter wordt of je hele leven verandert, dan is het belangrijk om eerst verder te kijken. Een operatie kan iets aan je lichaam veranderen, maar hoeft niet op te lossen wat daaronder ligt. Uiteindelijk gaat het erom dat je een keuze maakt die van jou is, met een realistische verwachting van wat die keuze je kan brengen.”
Clinique Rebelle is een kliniek voor plastische chirurgie aan de Amstel in Amsterdam. De kliniek is opgericht door psychiater en coach Jytte Ottenhof en plastisch chirurg Maarten Ottenhof. Clinique Rebelle heeft een andere aanpak dan de meeste klinieken: geen standaard behandelingen, maar een traject waarbij zelfbeeld en de mentale kant net zo zwaar meewegen als de ingreep zelf. De praktijk richt zich exclusief op vrouwen en moeders.
Foto’s gemaakt door Heidi Riekerk
